BED, BAD, BROOD, BUUR

Ongedocumenteerden opvangen in kleinschalige 24-uurslocaties verspreid over de stad. Dit nieuwe beleid van de gemeente Amsterdam kreeg in juni 2019 met het bekendmaken van de eerste locaties steeds meer vorm. Samen met de gemeente zet ook HVO-Querido zich in voor een goede relatie met omwonenden. Dat die relatie goed kan zijn, weet Michelle de Gruijl - journalistiek illustrator én buurvrouw van de opvang aan de Derkinderenstraat - al geruime tijd. Met haar getekende reportages brengt ze het leven van haar ongedocumenteerde buren in beeld.

BED, BAD, BROOD, BUUR

Ongedocumenteerden opvangen in kleinschalige 24-uurslocaties verspreid over de stad. Dit nieuwe beleid van de gemeente Amsterdam kreeg in juni 2019 met het bekendmaken van de eerste locaties steeds meer vorm. Samen met de gemeente zet ook HVO-Querido zich in voor een goede relatie met omwonenden. Dat die relatie goed kan zijn, weet Michelle de Gruijl - journalistiek illustrator én buurvrouw van de opvang aan de Derkinderenstraat - al geruime tijd. Met haar getekende reportages brengt ze het leven van haar ongedocumenteerde buren in beeld.

Jij kreeg er ineens 150 nieuwe buren bij?

'Ik heb een werkruimte in broedplaats Lola Luid aan de Derkinderenstraat in Amsterdam-West en in hetzelfde pand kwam een opvang voor ongedocumenteerden. Dat is inmiddels ruim een jaar geleden.'


Het is nog een opvang oude stijl?

'Het is inderdaad nog een van de grootschalige opvanglocaties die eerder bekenstonden als Bed-, Bad- ,Broodvoorzieningen. Op termijn verhuist het merendeel van de bewoners naar kleinschalige 24-uurslocaties verspreid over de stad.'


Jouw project heet 'Bed, Bad, Brood, Buur'. Wat doe je precies?

'Veel mensen hebben geen idee wie ongedocumenteerden zijn, wat deze mensen overdag doen en hoe het leven in een opvang eruitziet. Ik breng het allemaal met getekende reportages in beeld. Als je mijn tekeningen ziet, krijg je er letterlijk een beeld bij.'

Wat is volgens jou het grootste misverstand over ongedocumenteerden?

'Ongedocumenteerden hebben geen verblijfspapieren en zijn dus illegaal en moeten dus het land uit. Dat staat soms ook in reacties die mensen onder nieuwsberichten van AT5 achterlaten, met teksten als 'oprotten' en 'zet dat tuig op het vliegtuig'. Ik word dan kwaad. Dit soort kwetsende teksten wordt gebaseerd op een beeld dat niet volledig is. Er zitten inderdaad mensen tussen die illegaal zijn, maar veel mensen hebben nog mogelijkheden. Ze gaan bijvoorbeeld in hoger beroep tegen een negatief asielbesluit of kunnen nog wel asiel in een ander land vragen. Ze zitten in een procedure en wachten die in onzekerheid af. Gedurende deze tijd hebben ze toch echt een woonplek nodig.'

Ben je iets te weten gekomen dat je vooraf niet wist?

'Veel ongedocumenteerden die in een opvang wonen, hebben het hartstikke druk. Daar had ik van tevoren niet bij stilgestaan. Ik dacht dat mensen altijd makkelijk met me konden afspreken, maar dat was niet altijd eenvoudig. Ze hebben bijvoorbeeld een afspraak met een persoonlijk begeleider van HVO-Querido of moeten op de fiets naar hun advocaat aan de andere kant van de stad. Sowieso is de leefstructuur van veel mensen in de opvang best normaal. Ze hebben huishoudelijke taken en krijgen leefgeld waarvan ze zelf boodschappen doen en koken. Mensen sporten, krijgen taalles van vrijwilligers; er is best wat te doen.'


Kan jouw project het verschil maken?

'Dat is in ieder geval wel mijn inzet. Ik hoop dat meer kennis leidt tot meer begrip. Het scheve beeld over ongedocumenteerden nuanceren: dat drijft me in mijn werk.'


Meer weten?

Meer informatie over Michelle de Gruijl en haar project 'Bed, Bad, Brood, Buur' vind je op www.michelledegruijl.com en www.bedbadbroodbuur.nl.